ORTOPEDİDE TRAVMA YAKLAŞIMLARI
Travma cerrahisi ortopedinin önemli bir kısmını oluşturur. Gününüz hayat şartları nedeniyle bazen basit bir düşme bazen trafik kazası gibi nedenlerle travmalarla karşılaşırız. Travmanın şekli, şiddeti, maruz kalan kişinin yaşı gibi nedenler oluşabilecek zararın şeklini değiştirmektedir. Yani basit bir yumuşak doku travmasından komplex bir kırığa kadar gidebilecektir.
-Yumuşak Doku Travması
Düşük enerjili basit travmalarla oluşur. Kemik doku hasarı oluşmaz. Basit tedaviler ile düzelir. Genelde 3-5 günde tamamen düzelir. Çoğu zaman doktora gitmeyi gerektirmez. İlgili bölgeyi elevasyona almak, yani kalp seviyesinden yukarıda tutmak, soğuk uygulama ve eğer hala ağrı varsa ağrı kesici ilaç almak gerekli olabilir. Burada dikkat edilmesi gereken bu basit önlemlerle ağrıda azalma olmazsa mutlaka hekime başvurmak gerekliliğidir.
-Kas Tendon Eklem Yumuşak Doku Hasarı Yapan Travma
Basit travmaya göre daha şiddetli travmalar ile oluşur. Yine kemik yapı sağlamdır ancak ağrı ve hareket kısıtlılığı çok daha fazladır. Mutlaka hekime başvurmak gereklidir. Ortopedik muayene sonucunda eğer yapısal bir sorun düşünülüyorsa görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Basit bir kas tendon ligaman hasarı erken dönemde tespit edilmez ve tedavi altına alınmazsa ilerleyen dönemlerde cerrahi müdahale gerektirebilecek hale gelebilir. Özellikle omuz bölgesi travmaları, ayak bileği travmaları, diz travmaları bu açıdan önemlidir. Kesin tanı konulduktan sonra eğer cerrahi müdahale gerektirecek bir durum yoksa ilgili eklem sabitlenir yani bandaj veya alçı atelleme yapılır. Mutlaka ağrı kesici ve ödem giderici ilaçlar verilir takip altında tutulur. Çoğu zaman yapısal iyileşme sonrasında fizik tedavi ve egzersiz süreci gerektirir. Erken tanı ve iyi bir tedavi ile tam iyileşme sağlanır
-Kırıklara Neden Olan Travma
Kırık kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Oldukça ağrılıdır ve mutlak tedavi gerektirir. Kırık oluşan kemiğe, kırığın şekline ve yaşa göre tedavi planlaması değişir. Kırık olduğu halde eğer kırık uçları ayrılmamışsa istisnaları olmakla beraber genelde alçılı tedavi yeterlidir. Alçılama süresi 3-4 haftadan az olmamak üzere değişkenlik gösterir. Eğer kırık uçları ayrılmış ise mutlak tedavi gerektirir. Ya kırık uçları kapalı olarak yerine getirilir ve alçılanır ya da cerrahi tedavi uygulanır. Ortopedik travma cerrahisinde değişik yöntemler vardır. Hepsinin temel mantığı kırıkları düzeltmek ve bu pozisyonda plak, vida, çivi ya da tel ile tespit etmektir. Bazı kırık tiplerinde de protez uygulanır.
Cerrahi öncesi planlama önemlidir. Çünkü her kırık farklıdır. Kırık şekli, kemik kalitesi gibi faktörler planlamada önemlidir.
Cerrahi sonrasında öncelikle yara bakımı süreci ve sonrasında da fizik tedavi rehabilitasyon süreci yaşanır.
Özellikle şiddetli travmalarda çoklu yaralanmalar olabildiği için multidisipliner yaklaşım gerektirir.
Sonuç olarak travma cerrahisi ortopedinin önemli bir kısmıdır.







Comments are closed